Akademik Veri Yönetim Sistemi
AYBAK 2025 / GÜZ Akademisyen Yayınevi Bilimsel Araştırmalar Kitabı MİMARLIK, PLANLAMA VE TASARIM ARAŞTIRMALARI , Doç. Dr. Yelda DURGUN ŞAHİN, Editör, Akademisyen Kitabevi, Ankara, ss.99-121, 2025
Bu çalışma, sürdürülebilir mimarlık anlayışı doğrultusunda yeşil bina sertifikalarının gelişimini, kapsamını ve Türkiye’deki uygulama örneklerini incelemektedir. Sanayi Devrimi sonrasında hızla artan kentleşme, enerji tüketimi ve çevresel tahribat, doğal kaynakların korunmasını ve sürdürülebilir kalkınma anlayışını küresel ölçekte öncelikli hale getirmiştir. Bu süreçte, yapı sektörünün çevresel etkilerini azaltmak amacıyla geliştirilen yeşil bina sertifikasyon sistemleri, enerji verimliliği, su tasarrufu, malzeme seçimi, iç mekân kalitesi ve yenilenebilir enerji kullanımı gibi ölçütleri içermektedir. Çalışmada, uluslararası düzeyde yaygın biçimde kullanılan LEED (ABD) sertifikası ile Türkiye’de yerel koşullara uygun olarak geliştirilen B.E.S.T. (ÇEDBİK) ve YeS-TR (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) sistemleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, LEED sisteminin küresel tanınırlığına rağmen Türkiye’nin iklimsel ve kültürel koşullarına tam olarak uyum sağlamadığını buna karşın B.E.S.T. ve YeS-TR sertifikalarının yerel malzeme kullanımı, mevzuat uyumu ve bölgesel koşullar açısından daha uygulanabilir ve erişilebilir çözümler sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, sürdürülebilir mimarlıkta yerel sertifikasyon sistemlerinin geliştirilmesinin, hem çevresel etkilerin azaltılmasına hem de toplumda sürdürülebilirlik bilincinin yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacağını vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir mimarlık, Yeşil bina, Yeşil bina sertifikaları, LEED, B.E.S.T.,
This study examines the development, scope, and implementation examples of green building certifications in Türkiye within the framework of sustainable architecture. The rapid increase in urbanization, energy consumption, and environmental degradation following the Industrial Revolution has made the conservation of natural resources and the concept of sustainable development a global priority. In this process, green building certification systems developed to reduce the environmental impacts of the construction sector incorporate criteria such as energy efficiency, water conservation, material selection, indoor environmental quality, and the use of renewable energy. The study comparatively evaluates the internationally widespread LEED (USA) certification system and the locally developed B.E.S.T. (ÇEDBİK) and YeS-TR systems, which have been designed in accordance with local conditions in Türkiye by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change. The findings indicate that, despite its global recognition, the LEED system does not fully align with Türkiye’s climatic and cultural conditions; by contrast, the B.E.S.T. and YeS-TR certifications offer more applicable and accessible solutions in terms of local material use, regulatory compliance, and regional conditions. In conclusion, the study emphasizes that the development of local certification systems in sustainable architecture will contribute both to reducing environmental impacts and to promoting sustainability awareness within society.
Keywords: Sustainable architecture, Green building, Green building certifications, LEED, B.E.S.T.