Sporda Toplumsal Cinsiyet Stereotipleri Ölçeği Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Creative Commons License

Hanayoğlu T., Engin S. G., Sağ S.

Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, cilt.7, sa.2, ss.101-116, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırmanın amacı, Valtorta ve arkadaşları (2024) tarafından geliştirilen Sporda Toplumsal Cinsiyet Stereotipleri Ölçeği’nin (GSSS) Türkçe formunun psikometrik özelliklerini inceleyerek geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmektir. Tarama modelinde tasarlanan araştırmanın örneklemini, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 18 yaş ve üzeri 166 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve 16 madde ile 3 alt boyuttan (Stereotipik İnançlar, Eşitlikçi İnançlar ve Açıklık) oluşan ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla maksimum olabilirlik yöntemi ile Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış; analiz sonucunda orijinal üç faktörlü yapının Türk kültüründe mükemmel ve kabul edilebilir uyum indeksleri (χ²/sd=1.89, CFI=.95, SRMR=.04, RMSEA=.063) ile doğrulandığı saptanmıştır. Yakınsak geçerlik kapsamında Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerlerinin .50’nin, Birleşik Güvenirlik değerlerinin ise .70’in üzerinde olduğu belirlenmiştir. Iraksak geçerlik kapsamında ise MSV ve ASV değerlerinin AVE değerlerinden düşük olması ve MSV değerlerinin ASV değerlerinden yüksek bulunması, alt boyutların birbirinden ayırt edilebilir yapılar olduğunu göstermiştir. İç tutarlılık güvenirliği incelemelerinde alt boyutların Cronbach alfa katsayılarının .85 ile .90, CR değerlerinin ise .87 ile .89 arasında değiştiği ve yüksek güvenirlik düzeyine ulaşıldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin Türkçe formunun sporda toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.