Akademik Veri Yönetim Sistemi
Mevlâna Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.1, sa.1, ss.1-61, 2013 (Hakemli Dergi)
İdare hukukunda kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi ve tehlike ilkesi olmak üzere kusursuz sorumlulukla ilgili iki ilke vardır. Tehlike (risk) sorumluluğunun uygulandığı hallerden biri olan sosyal risk ilkesi, anarşi ve terör olaylarından ya da benzeri toplumsal olaylardan doğan zararlardan idarenin kusursuz olarak sorumlu tutulmasıdır. Burada zararla idarenin eylemi arasında nedensellik bağı bulunmamaktadır. 5233 sayılı Kanun ile terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarar gören kişilerin uğradıkları zararların yargı yoluna gidilmeden idare tarafından en kısa süre içinde sulh yoluyla ödenmesi amacıyla Zarar Tespit Komisyonları kurulmuştur. Burada terör eylemi ile ilgisi olmayan üçüncü kişilerin gördükleri zararlar söz konusudur. Çünkü terörle mücadele sırasında idare veya teröristler üçüncü kişilere zarar vermişlerdir. Askerî Yüksek İdare Mahkemesi’ne göre terör eylemleri ile ilgili faaliyetler sırasında kamu hizmetini ifa ederken idare ajanının zarara uğraması ile hizmet arasında nedensellik bağı bulunmaktadır. Danıştay; öncelikle hizmet kusurunun araştırılmasının gerektiğini belirtmekte, zarar görenin önceden başvurmasına rağmen, idare tarafından korunamadıysa, idarenin hizmet kusuru olduğuna karar vermektedir. Hizmet kusuru yoksa kusursuz sorumluluk ilkesine göre zararın tazmin edilip edilemeyeceği belirlenecektir. Danıştay zarar ile idarî eylem arasında nedensellik bağının kurulamadığı hallerde hemen sosyal risk ilkesinin uygulanmasına başvurmaktadır. İdarenin sorumluluğu hizmet kusuruna dayandırılırsa kusuru ispat etmek davacıya ait olacaktır. Terör olaylarından dolayı idareyi kusursuz sorumluluk ilkesine göre sorumlu tutmak ise kişilerin yararınadır.
There are two principles in administrative law, which are related with responsibility without fault: Principle of equal apportionment of public burdens (Balancing of Sacrifices) and principle of danger (risk). Social risk principle, which is one of the cases where principle of danger (risk) is applied, is holding the administration responsible without fault, for the damages arising due to anarchy and terror actions or for the similar social incidents. Here, there is no causal relation between the damage and administration’s action. By Law No.5233 Damage Assessment Commissions have been established to lay down the principles and procedures for the earliest compensation of pecuniary damages suffered by persons due to terrorist actions or activities undertaken during the fight against terror, by the administration through a friendly settlement without applying to judiciary. Here, the damages suffered by third persons who are not related with the terrorist action is in question because the administration or terrorists had damaged third persons during fight against terror.
According to the High Military Administrative Court; there is a causal relation between the service and the damage which the administrative agent suffers during execution of the public service related with the activities on terror incidents. The Council of State states that service failure should be examined primarily. If the victim has not been protected by the administration despite his/her advance application, the Council of State decides for service failure of the administration, if there is no service failure, in terms of the principle of no-fault liability, it shall be decided whether the loss will be compensated or not. In cases where it is not possible to establish causal-link relation between the damage and the administrative action, The Council of State immediately applies social risk principle. If administration’s fault is based upon service failure, it shall be the plaintiff to prove the fault. It is in the interest of individuals, to keep the administration responsible for terrorist actions as per responsibility without fault.