Laboratuvar çalışanlarında toksikolojik parametrelerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği (Disiplinlerarası), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA BETÜL BEYTAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Vugar Ali Türksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Laboratuvar ortamlarında kullanılan pek çok kimyasal madde, çalışanlar için potansiyel sağlık tehlikesi taşıyan toksik özelliklere sahiptir. Çalışmanın temel amacı, elde edilen biyolojik ölçüm sonuçlarını ulusal ve uluslararası sınır değerlerle karşılaştırarak kimyasal maruziyetin olası varlığını ve düzeyini ortaya koymak, mevcut koruyucu önlemlerin yeterliliğini değerlendirmek ve gerekli görülen durumlarda ilave önlemler önermektir. Çalışma kapsamında Yozgat Bozok Üniversitesi'nde görev yapan 50 laboratuvar çalışanının idrar numunelerinde arsenik, bakır, çinko, manganez, krom, civa, kurşun, kadmiyum, kobalt, alüminyum, nikel, fenol, hippürik asit ve 3-metil hippürik asit analizi yapıldı. Analiz sonuçları SPPS 20.0 paket programında değerlendirildi. Bu çalışmada laboratuvar ortamında çalışan bireylerde tespit edilen metal ve metabolit düzeyleri sırasıyla arsenik 6,38 ± 1,32 μg/L, bakır 1160,93 ± 389,84 μg/L, çinko 1668,96 ± 707,41 μg/L, manganez 9,96 ± 3,32 μg/L, krom 8,47 ± 2,12 μg/L, cıva 2,32 ± 0,75 μg/L, kurşun 25,19 ± 10,73 μg/L, kadmiyum 1,31 ± 0,89 μg/L, kobalt 1,19 ± 0,77 μg/L, alüminyum 3,64 ± 2,08 μg/L, nikel 1,80 ± 1,94 μg/L, fenol 40,45 ± 61,33 mg/L, hippürik asit 888,95 ± 1020,43 mg/L ve 3-metil hippürik asit 1373,65 ± 493,22 mg/L olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, çalışanların maruz kaldığı kimyasalların düzeylerini ortaya koymakta olup, potansiyel sağlık etkilerinin değerlendirilmesi açısından önem arz etmektedir.