Endüstri Mirasının Korunmasına Yönelik Bir Alan Çalışması: Belemedik Demiryolu Yapılarını Koruma Önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilan YEŞİLAĞAÇ
Danışman: Ali Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstrileşmenin gösterdiği gelişim ile ortaya çıkan endüstri yapıları teknoloji ve bilginin değişimi ile birlikte gelişen ihtiyaçlara cevap veremeyerek zamanla terk edilmiştir. Endüstri yapılarının korunmasına yönelik çalışmalar 1940'lı yıllarda bireysel çabalar ile başlamış ve Endüstri Mirası kavramı ortaya çıkmıştır. Demiryolu Mirasının korunması da benzer süreçlerle gelişim göstermiştir. Ülkemizdeki demiryolu mirasının özgünlüğünü ve önemini yansıtan Berlin-Bağdat Demiryolu hattının Pozantı-Belemedik-Hacıkırı kısmı ve Belemedik Orta Şantiye alanının endüstri mirası kapsamında incelendiği tez çalışması ile metruk haldeki belemedik demiryolu yapıları ve içerisinde bulunduğu tarihi çevrenin belgelenmesi, özgün nitelikleri ile öneminin ortaya çıkarılması ve bütünleşik koruma yaklaşımı kapsamında önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Belemedik orta şantiye alanında bulunan tarihi yapıların belgelenmesi için rölöveleri oluşturularak, fotoğraflanmış; yapılar mimari özellikleri ve malzeme kullanımları yönüyle analiz edilmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde Pozantı-Belemedik-Hacıkırı demiryolu hattı ve bu hattın inşası için kurulan şantiye alanının bölgedeki ekonomik ve sosyal gelişime katkı sağladığı, yerel ve topoğrafik özellikleriyle benzersiz olduğu, demiryolu altyapı tesisleri ile yapılarının inşasında uygulanan yapım teknikleri ve kullanılan teknolojiler yönüyle insanın yaratıcı dehasının üst düzey temsilcisi olduğu ve bu yapıların teknolojik değişimin sergilenmesi açısından başarılı bir örnek olduğu somut verilerle ortaya konulmuştur. Çalışmada; metruk haldeki Belemedik Demiryolu yapıları ve içerisinde bulunduğu tarihi çevrenin belgelenmesi, özgün nitelikleri ile öneminin ortaya çıkarılması ve bütünleşik koruma yaklaşımı ile Yabani Hayvan Rehabilitasyon ve Arıcılık Eğitim Merkezi veya Ekoturizm Konseptli Konaklama Tesisi olmak üzere yeni işlev önerileri geliştirilmiştir. 2024, xviii + 170 Sayfa Anahtar Kelimeler: Endüstri Mirası, Demiryolu Mimarisi, Tarihi Demiryolu Yapıları, Koruma.