Buğday üreten çiftçilerin bilgi iletişim teknolojileri kullanımının belirlenmesi: Sarıkaya ilçesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARIM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL ESRA KILIÇ

Danışman: Güngör Karakaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarımsal kalkınmanın sağlanmasında teknolojik gelişmeler ve bu teknolojilerin benimsenmesi ile kaynakların etkin ve verimli kullanılması son derece önemlidir. Bu çalışmanın dört amacı bulunmaktadır. Birincisi çiftçilerin Bilgi İletişim Teknolojisi (BİT) kullanım amaçlarını belirlemek, ikincisi BİT kullanımının önündeki engelleri belirlemek, üçüncüsü çiftçilerin BİT kullanımı ile yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim arasındaki ilişkiyi açıklamak ve dördüncüsü BİT kullanma ve benimseme niyeti üzerinde etkili olan faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için Yozgat ili Sarıkaya ilçesinde buğday üreten 211 çiftçiden anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Çiftçilerin BİT kullanım amaçları ve BİT kullanımının önündeki engeller tanımlayıcı istatistiklerle açıklanmıştır. Çiftçilerin BİT kullanımı ile yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim arasındaki ilişki korelasyon analizleri ile ortaya konmuştur. BİT benimseme ve kullanımı üzerinde faktörlerin etkisi Yapısal Eşitlik Modellemesi aracılığı ile hesaplanmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre; çiftçilerin BİT kullanımının önündeki en önemli üç engelin bilgi düzeyinin yetersizliği, çiftçilerin gelenekselliği ve yüksek maliyet olduğu belirlendi. Çiftçilerin BİT'i kullanma amaçları başta iletişim, hava durumu, genel bilgi arama için kullandıkları belirlendi. Çiftçilerin BİT kullanımı ile yaş arasında negatif, eğitim ve cinsiyet ile pozitif bir ilişki bulundu. Bu araştırmada ortalama yaşın (53.80) yüksek olması aslında çiftçilerin teknoloji benimsemesinin önündeki önemli bir engel olduğunu göstermektedir. Çiftçilerin BİT'i benimseme ve kullanımı üzerinde algılanan faydanın %42, tutumun %41 etkisi olduğu ve algılanan faydanın tutum üzerinde %49 etkisinin olduğu belirlendi. Bu araştırma sonucunda algılanan faydanın hem tutum geliştirme hem de BİT kullanımı üzerinde etkili olması nedeniyle çiftçilerin BİT faydalarını algılayabilmesi için uygulamalı eğitim faaliyetleri ve projelerin yapılması önerilebilir.