Çocuk Yoğun Bakım Hastalarında Deliryum ve Ağrıyı Önlemede Göz Maskesi ve Kulak Tıkacı Kullanımının Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMZA EK

Danışman: Şenay Aras Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Pediatrik Yoğun Bakım Ünitesinde (PYBÜ) göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımının deliryumu ve ağrıyı önlemedeki etkisini incelemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırma, Bursa Şehir Hastanesi Pediatrik Yoğun Bakım Ünitesinde Mayıs 2024 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, yoğun bakımda yatan 74 hasta (37 deney, 37 kontrol grubu) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Çocuk Tanıtıcı Özellikler Formu", "Glasgow Koma Skalası", "Wong Baker Yüz Değerlendirme Skalası" ve "Cornell Pediatrik Deliryum Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS 27 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı özellikler için aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılım kullanılırken, ağrı düzeyi değişkeni normal dağılım ve homojenlik sağlandığında bağımsız örneklem t-testi ile, sağlanmadığında Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Deliryum görülme durumu için ise ki-kare testi uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda deney grubundaki çocuklarda uygulanan göz maskesi ve kulak tıkacının ağrıyı azaltmada istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımının deliryum gelişimini engellemede etkili olduğu görülmüş; özellikle 1. ve 2. günler ile 1. ve 3. günler arasında yapılan karşılaştırmalarda anlamlı fark saptanmıştır (p<0.017). Sonuç olarak, göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımı, deliryumu ve ağrıyı önlemede etkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle, bu uygulamanın pediatrik yoğun bakım ünitelerinde deliryumu önlemeye yönelik standart bir uygulama olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.