BİR VİDALI TAHRİK SİSTEMİNİN TABLASINA BAĞLI ESNEK BİR KİRİŞİN KONUM VE TİTREŞİM BASTIRMA KONTROLÜ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Makine Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mert GÖKÇEALP

Danışman: İlhami Yiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstride hareket kontrolleri gereken birçok alanda sistemin kontrolü yapılırken titreşim veya salınım önemli sorun oluşturmaktadır. Özellikle yüksek hassasiyet gereken kontrollerde bu durum daha da önemli olmaktadır. Dolayısıyla hem konum hem de titreşim bastırma kontrolünü aynı anda gerçekleştirebilecek kontrol yöntemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Açık kaynaklara göre, hareket kontrollerinde çokça tercih edilen vidalı mil tahrik sistemlerinin tablasının konum ve titreşim bastırma kontrolü konusunda yeterince çalışma olmadığı görülmektedir. Hassas makine kontrolleri için sınırsız uygulama alanı olan bu konuda hem teorik hem de uygulamalı bir çalışma ile katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Çalışmada, doğru akım servomotor ile sürülen bir vidalı mil tahrik sisteminin tablasına rijit bağlı esnek bir Euler-Bernoulli ankastre çubuğunun titreşim bastırma kontrolü yapılmaktadır. PID ve modelden bağımsız kayan kipli kontroller ile oluşturulan kontrol sinyali ile tablanın konumu ile çubuğun titreşim bastırma kontrolü aynı anda gerçekleştirilmektedir. Hem tablanın konum kontrolü hem de çubuğun titreşim kontrolünü tatmin edici şekilde sağlayabilecek bir kontrol sinyalini oluşturabilmek için eniyileme yaklaşımı ile kontrolcü kazançları ayarlanmaktadır. Daha iyi sonuçlar alınabilmesi için kayan kipli kontrol gibi ileri kontrol tekniklerinin kullanılmasının gerekliliği ortaya konulmakta, ileriki çalışmalar için önerilerde bulunulmaktadır.