Temizlik işlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi, bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi: Yozgat Bozok Üniversitesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZUHAL ÜZÜMCÜ

Danışman: MAHMUT KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Yozgat Bozok Üniversitesi'nde temizlik işlerinde çalışan bireylerin İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını anlamak amacıyla yürütülmüş fenomenolojik desende niteliksel bir çalışmadır. Nisan-Mayıs 2025 döneminde kampüs ve hastane birimlerinde 29 katılımcıyla yarı yapılandırılmış birebir görüşmeler yapılmıştır. Maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak farklı yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve çalışma süresine sahip bireyler seçilmiştir. Veriler, ses kayıtlarıyla toplanmış ve içerik analiziyle tümevarım yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. 498 koddan 13 kategori ve bu kategorilerden dört ana tema oluşturulmuştur: İSG Eğitimi ve Bilgi Düzeyi, Çalışma Ortamındaki Risk Algısı, Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Kullanımı ve Erişimi, İSG'ye Yönelik Öneriler. Katılımcıların %93'ü İSG eğitimi aldığını belirtmiş; ancak %66'sı eğitimlerin düzensiz, teorik ve yetersiz olduğunu ifade etmiştir. Uygulamalı eğitime duyulan ihtiyaç sıkça vurgulanmıştır. Fiziksel ve kimyasal riskler, en çok raporlanan tehlikeler arasında yer alırken, hastane birimlerinde çalışanlar özellikle biyolojik risklere dikkat çekmiştir. KKD bilgi eksikliği (%62) ve erişim sorunları (%45) belirgin olarak ortaya çıkmış, kullanım alışkanlıklarının ise denetim yetersizliği ve çevresel etkenlerden etkilendiği gözlenmiştir. Katılımcıların %86'sı, daha sık, uygulamalı eğitimler, düzenli denetim ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi yönünde önerilerde bulunmuştur.