Farklı tuz konsantrasyonları ile ön işlem uygulanan mısırın (Zea mays L.) tuz stresi altında gelişimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMA NAZLI

Danışman: Uğur Başaran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada farklı tuz (NaCl) çözeltileriyle (0, 150, 175 ve 200 mM) ön işlem uygulanan (priming) mısırın normal koşullarda (saf su) ve tuz stresi (175 mM) altında çimlenme ve fide gelişimi incelenmiştir. Kontrol olarak priming uygulanmamış tohumlar kullanılmıştır. Çalışma iki adet mısır çeşidi (ADA-9510 ve Simpatico) ile petri ve saksı ortamında ayrı ayrı yürütülmüştür. Mısırın çimlenme ve fide özellikleri üzerinde tuz stresi, çeşit ve priming uygulamalarının etkisi hem petri hem de saksı ortamında önemli (p<0.01) olmuştur. Tuz stresi incelenen özelliklerde genel olarak azalmaya neden olurken ortalama kök kuru ağırlığı, sürgün kuru ağırlığı ve ham protein oranında artışa neden olmuştur. Bununla birlikte ADA-9510 çeşidi incelenen özellikler bakımından hem tuzlu hem de normal ortamda daha yüksek değerler sergilemiştir. Priming uygulamasının petri ortamında etkisine bakıldığında ise; Simpatico çeşidinin normal koşullarda çimlenme hızında, tuzlu koşullarda ise çimlenme oranında artış tespit edilmiştir. Priming uygulamalarıyla saksı ortamında da farklık meydana gelmiş ve saf su içeren koşullarda; ADA-9510 çeşidinin yaprak boyu, ADF, NDF ve ham protein içeriğinde, Simpatico çeşidinin ise sürme hızı, gövde kalınlığı ile ADF ve NDF içeriklerinde daha yüksek değerler kaydedilmiştir. Tuz stresi altında ise priming uygulamalarıyla ADA-9510 çeşidinde ham protein içeriği, kök kuru ağırlığı, sürme hızı değerlerinde, Simpatico çeşidinin de kök kuru ağırlığı, sürme oranı ve hızı değerlerinin kontrolden daha iyi olduğu belirlenmiştir. Buna göre, bu çalışma sonucunda tuz stresinin mısırın çimlenme ve fide gelişimini olumsuz etkilediği, ADA-9510 çeşidinin Simpatico çeşidine oranla tuza daha dayanıklı olduğu ve tuzlu, hatta normal suda bile ön işleme tabi tutulan mısırın tuza dayanımının geliştirebileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mısır, Tuz Stresi, Priming, Çimlenme, Fide