Gemi adamlarının iş kazası ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki sorunlarının karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN GÜÇLÜ

Danışman: Mahmut Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, gemi adamlarının iş kazalarına yönelik ulusal ve uluslararası hukuki sorunlarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. İş sağlığı ve güvenliği açısından, gemi adamlarının çalışma koşulları hem ulusal mevzuatlar hem de uluslararası sözleşmeler kapsamında düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK), Deniz İş Kanunu (DİK) ve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) ilgili sözleşmeleri, gemilerin denize ve yola elverişli olmasını, çalışanların güvenliğini ve sosyal haklarını güvence altına almayı amaçlamaktadır. Araştırmada, gemi adamlarının iş kazaları ve mesleki yaralanmalarına yönelik yasal düzenlemelerdeki eksiklikler ve uygulanabilirlik sorunları ele alınmıştır. Örneğin, DİK kapsamında iş kazası tanımı, işçilerin dinlenme ve izin hakları, iaşe ve barınma gibi temel konular ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Ancak, uluslararası sözleşmelere kıyasla eksik düzenlemeler ve uygulama sorunları bulunmaktadır. ILO 146 ve 166 No'lu Sözleşmeler, gemi adamlarının çalışma ve izin süreleri ile yurda dönüş haklarını daha ayrıntılı şekilde ele alırken, ulusal mevzuat bu alanlarda sınırlı kalmaktadır. Amerikan Jones Yasası gibi uluslararası örneklerle karşılaştırıldığında, Türk hukukunda gemi adamlarının iş kazalarına yönelik tazminat ve güvenlik düzenlemeleri daha az kapsamlıdır. Örneğin, Jones Yasası, işverenin kusuru olmasa bile geminin elverişsizliği durumunda iş kazası sorumluluğu getirmekte, ayrıca gemi adamlarının kazalara karşı korunmasını jüri sistemiyle daha geniş bir denetim mekanizmasına bağlamaktadır. Sonuç olarak, gemi adamlarının iş kazalarına yönelik ulusal ve uluslararası düzenlemeler birbirini tamamlayıcı nitelikte olmalı ve denizcilik sektöründe güvenliği artırıcı adımlar atılmalıdır.