ÖZEL YETENEKLİ VE NORMAL GELİŞİM GÖSTEREN ÖĞRENCİLERİN PRİZMA KONUSUNDAKİ SOYUTLAMA SÜREÇLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM MURAT

Danışman: Suphi Önder Bütüner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin prizmalar konusundaki soyutlama süreçlerini, RBC+C modeli çerçevesinde karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması araştırmanın modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Yozgat ilinde öğrenim gören üç özel yetenekli ve üç normal gelişim gösteren 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan çalışma kağıdı ve yapılan odaklı görüşmelerle veri toplanmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar özel yetenekli öğrencilerin tamamının dikdörtgenler prizmasının hacim bilgisini soyutlayabilmesine karşın normal gelişim gösteren öğrencilerden yalnızca bir tanesinin hacim bilgisini soyutlayabildiğini göstermektedir. Tanıma, kullanma, oluşturma ve pekiştirme epistemik eylemleri üzerinden yürütülen analizlerde, her iki öğrenci grubunun tanıma ve kısmen kullanma düzeyinde benzer performans sergilediği, ancak oluşturma ve pekiştirme düzeylerinde özel yetenekli öğrencilerin belirgin farklılık gösterdiği bulunmuştur. Özel yetenekli öğrenciler, bilgiyi yeniden yapılandırma, kavramlar arası ilişki kurma ve alternatif stratejiler geliştirme gibi üst düzey bilişsel becerileri daha etkin biçimde sergilemiştir. Buna karşılık, normal gelişim gösteren öğrencilerde kavramsal soyutlamada zorluklar gözlemlenmiş, ancak grup içi bireysel farklılıklar dikkat çekmiştir. Her iki grup da hacim bilgisini formülleştirme sürecinde zorlanmıştır. Gruplar arasındaki en belirgin fark, soyutlama sürecinin niteliğinde gözlemlenmiştir. Özel yetenekli öğrenciler yanıtlarını gerekçelendirip alternatif çözümler sunabilirken, normal gelişim gösteren öğrenciler gerekçelendirme ve kavramsal ilişki kurmada zorlanmıştır.