Allıum cepa kök ucu meristem hücrelerinde meydana gelen genotoksik hasara karşı physcıa tenella likeninin koruyucu etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL DENİZ

Danışman: Mustafa Kocakaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Physcia tenella likeni, çoğunlukla kireçli ortamlara uyum sağlamış olup kalkerli kayaçlar ve duvar yüzeylerinde yaygın olarak gözlemlenmektedir. Bu liken türü, kırsal alanlar, ormanlık bölgeler ve dağlık alanlar gibi habitatlarda geniş bir yayılım göstermektedir. Literatürdeki çalışmalar, P. tenella'nın hava kirleticileri ve diğer çevresel stres etmenlerine karşı belirli bir toleransa sahip olduğunu ortaya koymakta ve likenin biyokimyasal içeriğindeki aktif bileşenlerin farmasötik ve biyoteknolojik potansiyel taşıdığını vurgulamaktadır. Bu çalışmanın amacı, çeşitli hidrojen peroksit (H2O2) dozlarına karşı P. tenella likeninin koruyucu rolünü belirlemektir. Bu kapsamda, liken uygulamasının kök ucu meristem hücrelerindeki kromozomal bozulmalar, DNA yapısındaki değişiklikler ve hücre canlılığı üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, P. tenella likeninin, Allium cepa bitkisinin kök ucu meristem hücrelerinde H2O2 kaynaklı hasara karşı koruyucu bir özellik sergilediği ve bu koruyucu etkinin H2O2'nin farklı konsantrasyonlarında gözlemlenebildiği tespit edilmiştir. 2025, xi + 28 Sayfa Anahtar Kelimeler: Physcia tenella, H2O2, DNA Hasarı, Genotoksisite.