Mimaride Toprak Malzeme Kullanım Olanaklarının Ekolojik Tasarım Anlayışı Çerçevesinde İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE NUR AYDOĞAN

Danışman: Ali Yıldız

Özet:

Endüstri Devrimi ile birlikte her alanda hızla artan sanayileşme, kentleşme, kent nüfusundaki ve araç trafiğindeki hızlı artış gibi nedenlere bağlı olarak gelişim gösteren hava, su ve toprak kirliliği, küresel ısınma, çölleşme gibi çevresel sorunlar ekoloji kavramının gelişmesine ve bu yönde bilinç oluşmasına yol açmıştır. Özellikle yapı sektöründe, yapıların tasarım sürecinden kullanımının sona ermesine ve geri dönüştürülme aşamasına kadar olan her sürecin çevreye olan etkisi dikkate alınarak önlemler geliştirilmelidir. Bu anlayış çerçevesinde gelişim gösteren ekolojik mimari, yapıların doğal çevre ile entegrasyonundan, kaynak kullanımına ve yapının ömrü boyunca çevreye olan etkisine kadar her aşamada bütüncül bir yaklaşım benimsemektedir. Yapıda kullanılan malzemelerin doğrudan veya dolaylı olarak doğal çevreyi etkilediği dikkate alınarak; ekosistem ile uyumlu, düşük gömülü enerjili, yalıtkanlık özelliği yüksek nitelikte malzemelerin kullanımına önem verilmelidir. Bu noktada pişmemiş toprak yapı malzemeleri enerji etkin, çevreci, sürdürülebilir, dayanıklı, sağlıklı ve doğal yapıların tasarlanmasına imkân sağlamaktadır. Geleneksel üretim yöntemlerinin yanı sıra yeni teknolojilerin kullanımıyla toprak esaslı yapı malzemelerinin üretimi ve iyileştirilmesi konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmiştir ve modern mimaride kullanım potansiyeli genişlemiştir. Tez çalışması kapsamında ekolojik mimarlık anlayışının gelişimi ve özellikleri incelenerek, ekolojik bir malzeme olarak nitelendirilen pişmemiş toprak yapı malzemelerinin geleneksel uygulamaları ve modern tasarımlarda kullanım olanakları araştırılmıştır. Özellikle üretimde kullanılan farklı teknikler ve geliştirilen iyileştirme uygulamaları neticesinde pişmemiş toprak yapı malzemeleri ile çağdaş gereksinimlere cevap verebilecek nitelikte yapıların tasarımının mümkün olduğu belirlenmiştir. Pişmemiş toprak yapı malzemesinin tasarım olanaklarının ve sınırlılıklarının bilinmesi, modern mimaride özgün tasarımların geliştirilmesine imkân tanımaktadır.