POLİMERİZASYON VE MODİFİKASYONLA MULTİFONKSİYONEL POLİMERİK REÇİNE SENTEZİ: SULU ÇÖZELTİLERDEN ASİDİK VE BAZİK BOYALARIN ADSORPSİYONU
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE ÖNCEL
Danışman: Ramazan Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstriden çevreye salınan kirliliğin sebeplerinden biri de tekstil endüstrisinde kullanılan boyar madde kaynaklı atık sulardır. Yapılan bu çalışmada, multifonksiyonel amfoterik bir reçine sentezlendi ve karakterize edildi. Sonra reçine ile atık sularda bulunan katyonik ve anyonik boyaların adsorpsiyon yöntemi ile giderilmesi araştırıldı. Çalışmamızda asidik boya olarak Reaktif Red-120 (RR-120 ) ve bazik boya olarak Metilen mavisi ( MB ) kullanıldı. Hazırlanan amfoterik reçinenin ATR-FTIR, yüzey morfolojisi ve elementel bileşimi SEM-EDX, termal kararlılığı TGA/DTA ve partikül boyutu DLS teknikleri ile belirlendi. Ayrıca yüzey alanı, gözenek hacmi ve gözenek büyüklüğü gibi yüzey özelliklerinin belirlenmesinde BET analizi kullanıldı. Adsorpsiyon çalışmalarında adsorbanın yüzey nötral yükünün ( pHpzc ) önemli bir parametre olması nedeniyle hazırlanan amfoterik reçinenin yüzey pHpzc'si belirlendi. Amfoterik reçinenin mikro gözenekli yapısı ve partikül boyutunun nano düzeyde olması anyonik ve katyonik boyalarının adsorpsiyonunu kolaylaştırdı. Hazırlanan amfoterik reçinenin pH çalışmaları sonucunda elde edilen verilerden, RR-120 için asidik ortamda yüksek giderim afinitesi göstermiş, MB için hem asidik hem de bazik ortamda yüksek giderim afinitesi göstermiştir. Adsorpsiyon işlemi sonunda amfoterik reçinenin MB için 600 ppm ve RR-120 için 300 ppm'e kadar % 100 boya giderimini sağladığı görülmüştür. Adsorpsiyon çalışmaları sonucunda MB ve RR-120 boyalarının amfoterik reçine üzerindeki davranışının Langmuir izotermi ve sözde ikinci kinetik model ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. RR-120'nin adsorpsiyonunun oldukça hızlı olduğu ve başlangıç boya konstrasyonundan etkilenmeden neredeyse 30 dakikada tamamen adsorbe edildiği ve MB'nin amfoterik reçineye adsorpsiyonunun ise doygunluk süresinin 150 dakikaya uzadığı gözlenmiştir. Her iki boyanında amfoterik reçineye adsorpsiyonunun sıcaklık değişiminden, yoğun matris ortamından çok fazla etkilenmediği gözlenmiştir. Amfoterik reçinenin MB için adsorpsiyon kapasitesi, 714,3 mg/g, RR-120 için 312,5 mg/g olarak bulunmuştur. Beş kez ardışık tekrarlanan adsorpsiyon - desorpsiyon döngüleri sonrasında reçinenin boya giderim verimliliği MB için neredeyse hiç değişmediği ( % 100'e yakın ), ancak RR-120 için bu değerin % 83'e kadar gerilediği gözlenmiştir.