Radyoaktif iyot tedavisi yapılan hastalarda tiroid ve tükrük bezlerinin absorbe ettiği radyasyon dozunun MIRD yöntemiyle hesaplanması ve klinik korelasyonu

GÖKHAN ŞAHUTOĞLU

Radyoaktif iyot tedavisi yapılan hastalarda tiroid ve tükrük bezlerinin absorbe ettiği radyasyon dozunun MIRD yöntemiyle hesaplanması ve klinik korelasyonu

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ŞAHUTOĞLU

Danışman: MUSTAFA BÖYÜKATA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hipertiroidi ve tiroid kanserli hastaların tedavi edilmesinde radyoaktif iyot sık kullanılan bir yöntemdir. Radyoaktif iyodun etki mekanizması Na-I simporter sistemi ile hücre içine girişini takiben beta ışınımı ile hücre harabiyetine dayanır. Bu mekanizma ile tiroid ve tükrük bezi gibi diğer organlarda da tutulumu olmaktadır. Radyoaktif maddeye sekonder kaynak ve hedef organlardaki maruz kalınan radyasyon dozunu hesaplamada günümüzde en sık MIRD (Medical Internal Radiation Dozimetry) yöntemi kullanılmaktadır. Radyoaktif iyot tedavisi sonrasında tükrük bezi ve tiroid bezinin absorbe ettiği dozun miktarı ve etkilerini araştırmak amacıyla Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'na hipertiroidi tanısıyla gelen radyoaktif iyot tedavisi verilecek 19 hastaya tedavi öncesi ve tedavi sonrası aynı seansta tiroid ve tükrük bezi sintigrafileri çekildi. I-131 uptake testi yapıldı. Hastalara ortalama 19.63 mCi ± 5.01 mCi radyoaktif iyot tedavisi verildi; tiroid bezi için MIRD yöntemine göre elde edilen soğrulan ortalama doz (S) değeri ortalama 0.1 rad/µCixh ± 0.05 rad/µCixh ve soğrulan doz (D) değeri ortalama 8.1 Gy/GBq ± 6.19 Gy/GBq olarak hesaplandı. Tükrük bezi için elde edilen ‟D'' değeri ortalama 0.05Gy/GBq± 0.01 Gy/GBq olarak hesaplandı. Tiroid ‟S'' değeri ile hastaya verilen doz arasında anlamlı ilişkinin olduğu ve tedavi sonrası tiroidin ağırlığı ile hesaplanan ‟S'' değeri arasında negatif yönde korelasyon bulunduğu görüldü. Tükrük bezinin soğurduğu doz (D) değeri ile tedavi öncesi tiroid ağırlığı ve hastaya verilen doz arasında pozitif anlamlı korelasyon olduğu izlendi. Tükrük bezinin ‟D'' değeri, tiroidin hesaplanan ‟S'' değeri arasındaki negatif kolerasyonun istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Tükrük bezlerinin maksimum uptake değerleri tedavi öncesine göre istatistiksel olarak etkilense de maksimum sekresyon oranlarının değişiklik göstermediği izlendi.