Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatlarının karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN AKDAŞ
Danışman: Güngör Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatları, morfolojik ve fizyolojik gelişme parametreleri, verim başta olmak üzere lif ve tohum dahil olmak üzere çeşitli özellikler bakımından karakterize edilmiştir. Araştırmada, bitki materyali olarak yerli kenevir popülasyonlarından olan ''Narlısaray, Kavacık, Maltepe 3 ve Van'' ile Avrupa tescilli "Finola, Ferimon 12, Futura 75, Fedora 17, Santhica 27 ve USO 31" kenevir çeşitlerinden 2019 yılından itibaren fenolojik özellikleri dikkate alınarak daha iyi özelliklere sahip olduğu düşünülen kenevir hatlarından 151 tanesi farklı tek bitki genotipi olarak kullanılmıştır. Çalışmada çiçeklenme süresi, erkek-dişi bitki oranı, vejetasyon süresi, bitki boyu, sap çapı, teknik sap uzunluğu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi, lif oranı, lif verimi, tohum verimi, bin tohum ağırlığı ve yağ oranı parametreleri ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, en yüksek lif verimi monoik hatlarda, 945,00 kg/da ile YFUT-15 hattından elde edilirken, bunu sırasıyla YFED-23 (686,80 kg/da) ve YFED-15 (535,80 kg/da) monoik kenevir hatları takip etmiştir. Dioik kenevir hatlarında ise en yüksek lif verimi erkek bitkilerde 254,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken, bunu sırasıyla 216,73 kg/da ile YNAR-2 ve 194,73 kg/da ile YNAR-6 hatları takip etmiş olup, dişi bitkilerde ise 525,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken bunu sırasıyla 513,00 kg/da ile YNAR-6 ve 465,60 kg/da ile YKAV-2 hatları takip etmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler özellikler bazında çok değişik varyasyon göstermiş olup, birçok hat seçilen ebeveynlerinden daha üstün özelliklere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum çalışmanın hedefleriyle uyumlu olup, üstün özellikler gösteren hatlarla bu tezden sonra da seleksiyonlara devam edilecektir.