Sürtünmeli sarkaç izolatörlü yapıların tekrarlı depremler altındaki tepkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET MUSTAFA AÇIKYÜREK

Danışman: Hüseyin Çilsalar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sismik izolasyon, yapıların depreme karşı korunması ve yapıların deprem performansının iyileştirilmesinde önemli yöntemlerdendir. Bu yöntemde deprem enerjisi yapının altına yerleştirilen izolatörler tarafından tüketilmektedir ve yapı böylece aşırı yer değiştirme taleplerine karşı korunmaktadır. İzolatörün türüne bağlı olarak davranış, sürtünme tipli izolatörler için sürtünme katsayısı, efektif kayma yarıçapı, üzerindeki eksenel yük vb. parametreler ile belirlenmektedir. İzolatörlerin tekil deprem etkisi altındaki yapılar üzerindeki etkileri iyi bir şekilde bilinse de tekrar eden depremler altında davranışlarının ve yapıya etkilerinin araştırılması özellikle artçı şokların büyük olduğu bölgeler için önemlidir. Bu çalışma kapsamında tekrar eden depremler altında izolatörlü yapıların davranışı araştırılmıştır. Bu parametrik çalışmada hem izolatör hem de üst yapıya ait parametreler elli bin adet olarak belirlenmiş ve hem artçı şok hem de artçı şok olmadan deprem ivmeleri altında analiz edilmiştir. Analizler hem iki hem de üç yüzeyli sürtünmeli izolatör sistemleri için gerçekleştirilmiştir. Farklı tepkiler kaydedilmiş, yapı ve izolatör davranışlarının ana şoka göre nasıl değiştiği araştırılmıştır. Ana şok depreminin özelliklerine bağlı olarak izolatör ve yapı davranışları önerilen katsayılar ile tahmin edilebilir. Sonuçlar çalışma kapsamında göz önüne alınan tepkiler için ortalama değer olarak ve kümülatif dağılım fonksiyonları ile verilmiştir.