Yamula Barajı mikroplastik kirlilik seviyesinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEVENT CEYLAN

Danışman: Şeyda Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçen yüzyılda plastik materyal üretimi ve kullanımı hızla artış göstermiştir ve gelecek yıllarda da bu artışın devam edeceği öngörülmektedir. Plastik materyal üretiminin bu denli artışının esas sebepleri materyalin, ucuz, dayanıklı ve kolay şekil verilebilir olmasıdır. Üretilen plastik materyalin büyük kısmı doğal ekosistemlere terk edilmektedir ancak plastiğin doğal sistemlerde dekompoze olması söz konusu değildir. Plastik materyaller çevresel faktörlerin etkisi ile daha küçük parçacıklara ayrılmaktadır. Plastik parçacıklardan boyutu 5 mm'den daha küçük olanlar mikroplastik olarak adlandırılmaktadır. Kirlilik boyutu her geçen gün artış göstermesine rağmen plastik kirliliğinin boyutları, özellikle tatlı su ekosistemleri üzerine olan etkileri henüz tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu çalışmada Yamula barajının su ve sediment örneklerinde mikroplastik kirliliği seviyesi araştırılmıştır. örnekler 5 farklı istasyondan temin edilmiştir. Su örnekleri manta kepçesi ile, sediment örnekleri ise Ekman kepçesi ile temin edilmiştir. Plastik parçacıkların organik materyalden ayrıştırılmasında hidrojen peroksit kullanılmıştır. Sonrasında stereo mikroskop sayımı ile plastik materyallerin renk, şekil ve boyut dağılımı belirlenmiştir. Su örneklerinde tespit edilen mikroplastik sayısı (0,59 MP/m3) sediment örneklerinde tespit edilenden (0,12 MP/g) daha fazla olmuştur, ayrıca fiber tipi hem sediment hem su örneklerinde en yoğun tespit edilenler olmuştur. Plastik materyal türevlerinin belirlenmesinde -Raman cihazı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre en yoğun tespit edilen plastik türevi polipropilen (% 67) olmuştur.