Gelir Eşitsizliğinin Sağlık Sonuçları Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Yönetimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERGÜZAR ÇIRAKLI
Danışman: Tansel Hacıhasanoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, Türkiye'de gelir eşitsizliğinin ve ekonomik faktörlerin sağlıkla ilgili göstergelere etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tezin amaçları doğrultusunda, eknomik faktörlerle ilgili Gini katsayısı, reel milli gelir, enflasyon ve işsizlik verileriyle sağlıkla ilgili 12 adet dikey kesit (zaman serisi) verisi toplanmıştır. Tezde, gelir eşitsizliğinin ve ekonomik faktörlerin sağlıkla ilgili göstergelere etkilerinin belirlenmesi için ARDL eşbütünleşme yaklaşımı uygulanmıştır. Sonuç olarak çalışmada, gelir eşitsizliğindeki artışın, değerlendirmeye alınan 8 sağlık göstergesinden üçünü (anne ölüm hızı, bebek ölüm hızı ve doğuşta yaşam beklentisi) anlamlı şekilde olumsuz etkilediği, birini ise (tüberküloz insidansı) olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Enflasyon oranındaki artışın ise dört sağlık göstergesinin (kaba intihar hızı, bebek ölüm hızı, çocuk ölüm hızı ve doğuşta yaşam beklentisi) olumlu etkilerken birini (anne ölüm hızı) olumsuz etkilediği bulunmuştur. Reel GSYH'deki artışınsa üç göstergeye (anne ölüm hızı, tüberküloz insidansı ve sebze-meyve tüketimi) olumlu etki yaptığı, birini ise (kaba intihar hızı) olumsuz etkilediğin sonucuna varılmıştır. İşsizlik oranındaki artışın ise iki göstergeyi (sebze-meyve tüketimi ve doğuşta yaşam beklentisi) olumsuz, dört göstergeyi (anne ölüm hızı, bebek ölüm hızı, çocuk ölüm hızı, kaba ölüm hızı) olumlu etkilediği sonucu elde edilmiştir. Gelir eşitsizliğindeki artışın sağlık göstergelerine olumsuz etkilerinin önlenebilmesi için gelir dağılımında adaleti sağlayacak politikaların geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca özellikle anne ve bebek sağlığının olumsuz etkilenmemesi için fakir ailelere sağlıklı gıda başta olmak üzere maddi yardımların artırılması önerilmektedir.