Sümer Heykel ve Kabartma Sanatı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Sefa BAKIR
Danışman: Mehmet Bülent Şenocak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
ÖZET
YÜKSEK
LİSANS TEZİ
SÜMER HEYKEL
VE KABARTMA SANATININ GENEL ÖZELLİKLERİ
Mehmet Sefa
BAKIR
YOZGAT BOZOK
ÜNİVERSİTESİ
LİSANSÜSTÜ
EĞİTİM ENSTİTÜSÜ
ARKEOLOJİ
ANABİLİM DALI
ARKEOLOJİ
BİLİM DALI
Danışman:
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Bülent ŞENOCAK
Bu
çalışma, Mezopotamya uygarlığının temelini oluşturan Sümerlerin heykel ve
kabartma sanatındaki üslupsal, teknik ve tematik özelliklerini incelemektedir.
Sümer sanatı, din ve devlet yönetiminin iç içe geçtiği teokratik bir yapının
yansıması olarak gelişmiştir. Bu bağlamda çalışmada; erken dönem adak
heykelciklerinden Ur kraliyet mezarlarına, stel örneklerinden silindir
mühürlere kadar geniş bir yelpazedeki eserler analiz edilmiştir.
Sümer heykel sanatında sıklıkla görülen büyük,
iri gözlü ve dua eder vaziyetteki (orantısız ve şematik) figürler, tanrıya olan
bağlılığı ve manevi uyanıklığı simgelemektedir. Kabartma sanatında ise anlatı
dili (narasyon) ön plana çıkmış; savaş zaferleri, dini ritüeller ve tapınak
yapımları belirli bir düzen ve hiyerarşik ölçeklendirme ile taş ve maden
üzerine işlenmiştir. Tezin sonucunda, Sümer heykel ve kabartma sanatının sadece
estetik bir kaygı taşımadığı, aynı zamanda siyasi meşruiyeti ve dini inançları
somutlaştıran güçlü birer propaganda aracı olduğu ortaya konmuştur. Bu sanatsal
gelenek, kendisinden sonra gelen Akad, Asur ve Babil gibi Mezopotamya
medeniyetlerinin sanat anlayışına da kaynaklık etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sümer Sanatı, Mezopotamya,
Heykel, Kabartma, Adak Heykelcikleri, Dini İkonografi