Türkiye'de yayılış gösteren Xanthoparmelia pulla türünün biyolojik aktiviteleri yönünden incelenmesi.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA KIYMIK

Danışman: Mustafa Kocakaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de yayılış gösteren Xanthoparmelia pulla (Ach.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch türünden elde edilen metanol ekstrelerinin antioksidan aktivitelerini ve sitotoksik etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Xanthoparmelia pulla türü için sekonder metabolit miktarları, Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek miktar Salazinik asit (37,23 ± 9,21 mg/gekstre) olarak tespit edilmiştir. Xanthoparmelia pulla ekstresinin toplam fenol içeriği (172,77 ± 10,50 mg GAE/gekstre) ve toplam flavonoit miktarı (9,25 ± 1,32 mg CA/gekstre) belirlenmiştir. Antioksidan aktivite değerlendirmesi için DPPH (1,1-difenil-2-pikrilhidrazil) ve ABTS [2,2'-azino-bis (3-etilbenzathiazolin-6-sulfonik asit)] yöntemleri kullanılmıştır. Xanthoparmelia pulla ekstresinin en yüksek DPPH radikalini süpürücü aktiviteye sahip olduğu, 2 mg/mL konsantrasyonda %87,41 oranında inhibisyon gösterdiği belirlenmiştir. Benzer şekilde, en yüksek ABTS radikalini süpürücü aktivite, 0,5 mg/mL konsantrasyonda 2,29±0,31 mmol/L Trolox'a eşdeğer olduğu saptanmıştır. Sitotoksik aktivite değerlendirmesi ise MTT testi kullanılarak MCF-7 ve MDA-MB-231 hücre hatları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre, Xanthoparmelia pulla ekstresi MCF-7 hücre hattında 125 μg/mL konsantrasyonda %33,16 canlılık göstermişken, MDA-MB-231 hücre hattında 250 μg/mL konsantrasyonda %60,58 canlılık gözlenmiştir.