Zıtlık olgusu ve bağlam (Sebe' suresi) örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEKERİYE BALCI

Danışman: Gülhan Türk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zıtlık olgusu ve bağlam başlıklı bu çalışmamızda zıtlık olgusu Kur'an çerçevesinde incelenmiştir. Bu çalışma iki ana başlıkta ele alınmıştır. Çalışmanın teorik kısmını oluşturan ilk bölümde başlıklar halinde zıtlık olgusunun tanımı, klasik Arap dil bilimcilerinin konu ile ilgili görüşleri, kabul ve red açısından eḍḍāḍ ve eḍḍāḍ türleri ele alınmıştır. Daha sonra teḍād kavramı ile ilgili modern dilbilimcilerde zıtlık, anlambilimde zıtlık, modern edebiyatta zıtlık, felsefede zıtlık, tasavvufta zıtlık, dilbilimde zıtlık ve zıtlık özellikleri gibi başlıklar altında incelenmiş konu ile ilgili görüşlere yer verilmiştir. Devamında bağlam ile ilgili genel olarak sözlük anlamı ve terim anlamına yer verildikten sonra bağlamın anlam açısından önemi, Kur'an bağlam ilişkisi ile bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmını oluşturan ikinci bölümdeyse Sebe' Suresi hakkında genel bilgilere yer verdikten sonra, surede geçen eḍḍāḍ ve teḍād olan kelimeler tespit edilerek ayetlere katmış oldukları anlamlar üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. Daha sonra bu kelimelerin bağlamla olan ilişkilerine değinilmiştir. Şirk, kapsamlılık, zaman, adalet, iman ve inanç, pişmanlık, rızık, ibadet, doğru ve yanlış olarak tespit edilen bağlamlar üzerinde durularak ayetlere katmış oldukları anlamlar açıklanmaya çalışılmıştır. Surenin tamamında toplam 13 bağlam tespit edilmiştir. Bunlar sırasıyla şirk bağlamı, pişmanlık bağlamı, mükâfat ve karşılık bağlamı, kapsamlılık bağlamı, genişlik ve büyüklük bağlamı, zaman bağlamı, adalet bağlamı, iman ve inanç bağlamı, pişmanlık bağlamı, rızık bağlamı, ibadet bağlamı, doğru ve yanlış bağlamı dır. Ve ayetlerin anlaşılması konusunda sağlamış oldukları anlam farklılıklarının neler olduğu aktarılmaya çalışılmıştır.