Yozgat'ın Esenli, Gelingüllü, Divanlı ve Türkmen Köylerindeki Köy Odaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRULLAH SAYLAN

Danışman: Abdulkadir Dündar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zengin bir kültüre sahip Anadolu coğrafyasında yer alan bölgedeki inceleyeceğimiz köy odaları hem sanat tarihi açısından hem de Yozgat tarihi açısından önemli bir yer teşkil etmektedir. Yozgat coğrafyasında toplumsal birlikteliğin sağlandığı en önemli mekânların başında köy odalarını görmekteyiz. Köylülerin burada bir araya geldikleri içerisinde türlü faaliyetlerin yapıldığı bu odalar genellikle köyün zengin kimseleri tarafından inşa edilmiştir. Türk halk mimarisinde önemli bir yere sahip olan köy odalarını gelecek nesillere aktarabilmek amacıyla bu konu seçilmiştir. Yozgat bölgesinde bulunan Türk halk mimarisinin en önemli yapılarından köy odalarını çalışmamızdaki en önemli neden gerektiği ilgi alakayı görmemiş olan bu yapıların tanıtılmasına öncülük etmektir. Birçoğu yıkılmaya yüz tutmuş olan bu yapıların yok olup gitmeden akademik bir çalışmayla gün yüzüne çıkarılması hedeflenmiştir. Bu vesileyle de ayakta duran bu halk mimarisinin öncü yapıları olan köy odalarının korunma altına alınarak gereken özenin gösterilmesine bir katkısı olacaktır. Bu eski yerleşkede bulunan köy odaları hakkında; odaların inşa tarihi, plan tipleri, mimari özellikleri, süslemeleri, kullanılan inşa malzemesi ve teknikleri, geçirdikleri onarımlar ve bugünkü durumları ile odalarda hangi faaliyetlerin yapıldığı detaylı olarak incelenmiştir. Türk halk mimarisinde önemli bir yere sahip olan köy odaları günümüzde belli başlı sebeplerden dolayı yok olmuştur. Bu sebeple ele aldığımız bu çalışmada yer alan köy odalarının kayıt altına alınması ve korunması amaçlanmıştır. Kültürel miras olan köy odalarının hem Yozgat mimarisinde hem Türk mimarisinde sanat tarihi açısından ne derece önem arz ettiğini ortaya konulmaya gayret edilmiştir.