Hasan Hanefi Düşüncesinde Gelenek ve Modernizm

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EŞE ÇİFTÇİ

Danışman: Mehmet Tözluyurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tezi, gelenek ve modernizm konularını ve Hasan Hanefi'nin yaklaşımını ele almaktadır. Hasan Hanefi dinî düşüncede tecdîd projesini ortaya koymuştur. Bu projesiyle amaçladığı yenilenme girişimi İslam toplumunda ses getirmiştir. Hasan Hanefi, dini anlama konusunda yenilenmeye gidilmesi gerektiğini ileri sürer. Ona göre geçmişe ve geleneğe bağlılık esas olmakla beraber modernlik veya çağdaşlaşma gereklidir. Tecdid projesinin dini ve toplumsal yönleri bulunmaktadır. Bu durum onun "dinî sol" ya da "İslamî sol" kavramlarıyla anılmasında etkili olmuştur. Hasan Hanefî'ye göre tarih, durağan değildir. Tarih ilerleyen, gelişen, değişen ve dönüşen bir yapıdadır. Bu sebeple ilimler de statik değildir. İlimler, yalnızca ortaya çıktığı zaman diliminin değil, değişen şartların, içinde doğduğu kültürün etkisinde kalabilir. Hasan Hanefî, Kelam ilminin de mutlak bir ilim olmaktan ziyade kendi alanındaki sorulara cevap arayan bir ilim olduğunu ifade etmektedir. Tezimiz, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde gelenek ve modernite konuları açıklanmıştır. İkinci bölümde Hasan Hanefi'nin çağdaş İslam düşüncesine gelenek ve yenilenme bağlamında yaptığı katkısı açıklanmıştır.