2018 ve 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarının Değer Eğitimi Açısından İncelenmesi ve Öğretmen Görüşleri Doğrultusunda Karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA KAPUDERE
Danışman: Nazike Karagözoğlu
Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2018 ve 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarının değer eğitimi kapsamında incelenmesi ve öğretmen görüşleri doğrultusunda karşılaştırılmasıdır. Araştırma, temel nitel araştırma desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemeye göre belirlenmiştir. Araştırmanın veri kaynağını Kahramanmaraş/Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 10 sosyal bilgiler öğretmeni ile 2018 ve 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programları oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler ve doküman incelenmesi yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmada, 2018 öğretim programında yer alan 13 değerin 2024 öğretim programında da yer aldığı ancak 2024 programına “sabır, mütevazılık, dostluk, merhamet, sağlıklı yaşam, mahremiyet, temizlik” değerlerinin eklendiği, “bağımsızlık, dayanışma, bilimsellik, barış ve eşitlik” değerlerinin ayrı bir değer olarak bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca 2024 programında 2018’e kıyasla değer eğitimine daha fazla önem verildiği ve öğrenci merkezli yaklaşımların ön planda tutulduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin değer eğitiminde en sık kullandıkları yöntemlerin, 2018 programında değer açıklama ve telkin yaklaşımları ile anlatım ve tartışma yöntemleri olduğu, 2024 programında ise değer açıklama yaklaşımı ile drama, rol oynama ve tartışma yöntemleri olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öğretim programlarında önerilen değer eğitimi etkinliklerini ve bu etkinliklere ayrılacak süreyi yetersiz buldukları belirlenmiştir. Öğretmenler, değer eğitiminin etkililiğini artırmak üzere ailelere ve öğretmenlere eğitimler verilmesi, aileler ile işbirliği yapılması ve ayrı bir değer eğitimi dersinin eklenmesi gibi önerilerde bulunmuşlardır.