Gelişen teknolojiyle birlikte dünyada ihtiyaç duyulan yeni, işlevsel ve daha üstün nitelikli araçlara duyulan gereksinim büyük bir ivmeyle artmaktadır. Bu bağlamda kuantum teknolojileri ve kuantum hesaplama gibi çığır açıcı nitelikteki alanlar da hem teknolojik hem akademik hem de ekonomik alanlardaki gelişimini devam ettirmekte ve yeni teknolojiler ortaya koymaktadır. Bunlardan en önemlisi kuantum bilgisayarlardır. Klasik bilgisayarlara göre daha kısa sürelerde çok daha fazla veri işleyerek çalışan bu bilgisayarlar klasik bilgisayarlarla gerçekleştirilemeyen fiziksel ve bilişimsel yükümlülüklerin gerçekleştirilmesinde kesin bir üstünlük sağlamaktadırlar. Grubumuz, bu bilgisayarların kuramsal altyapısını oluşturan matematiksel araçların geliştirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Klasik bilgisayarlarda olduğu gibi Kuantum bilgisayarlarda da güvenli bilgi iletimi ve kodlama süreçlerinin başarılması yönünde çalışmalarımız devam etmektedir. Bu kapsamda TÜBİTAK ARDEB 3501-Kariyer Geliştirme Programı kapsamında desteklenmiş ve hala devam etmekte olan bir adet projemiz mevcuttur.
Kuantum Teknolojileri, Kuantum Bilişim ve Hesaplama Araştırma Grubu, kuantum mekaniğinin temel ilkelerinden hareketle bilgi işleme, hesaplama ve ileri teknolojik uygulamalar geliştirmeyi amaçlayan disiplinlerarası bir araştırma grubudur. Grup, özellikle kuantum bilgi kuramı, kuantum hesaplama, kuantum dolanıklık ve korelasyonlar, açık kuantum sistemleri, kuantum metroloji, kuantum optik ve kuantum makine öğrenmesi alanlarında kuramsal ve uygulamaya dönük çalışmalar yürütmektedir.
Araştırma grubunun çalışmaları; kuantum Yang–Baxter denklemleriyle kurulan kuantum sistemler, kuantum koherens ve kuantum Fisher bilgisi dinamiği, dekoherens ve bellekli kuantum kanallar, kuantum termometri, kuantum parametre kestirimi ve çok-cisimli açık kuantum sistemleri gibi güncel ve öncü konulara odaklanmaktadır. Bu kapsamda grup, kuantum bilgi biliminin temel problemlerini derinlemesine ele alırken, aynı zamanda kuantum teknolojilerinin savunma, algılama, metrologi ve geleceğin hesaplama mimarileri gibi stratejik uygulama alanlarına yönelik özgün katkılar sunmayı hedeflemektedir.
Grup liderliğini, Doç. Dr. Durgun Duran yürütmektedir. Dr. Duran, lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini Ankara Üniversitesi Fizik Bölümünde tamamlamış; doktora çalışmalarında kuantum dolanıklığın algılanması, pozitif gönderimler ve dolanıklık tanıkları üzerine yoğunlaşmıştır. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda çalışması bulunan Dr. Duran’ın araştırmaları özellikle Yang–Baxter tabanlı kuantum sistemler, kuantum korelasyon ölçütleri, kuantum metroloji ve kuantum bilgi dinamiği alanlarında literatüre önemli katkılar sağlamıştır.
Araştırma grubu, TÜBİTAK destekli projelerin yanı sıra AB COST Actions kapsamında yürütülen çok uluslu projelerde aktif rol almakta; Avrupa merkezli araştırma ağlarıyla güçlü iş birlikleri sürdürmektedir. Ayrıca lisans ve lisansüstü seviyede verilen Kuantum Bilişim ve Kuantum Hesaplama, Kuantum Mekaniği ve ilgili dersler aracılığıyla genç araştırmacıların kuantum teknolojileri alanında yetişmesine katkı sunmaktadır.
Grubun temel hedefi; nitelikli bilimsel yayınlar üretmek, uluslararası araştırma ağlarında görünürlüğü artırmak, lisansüstü öğrencilere güçlü bir araştırma ortamı sağlamak ve Türkiye’de kuantum teknolojileri ekosisteminin gelişimine sürdürülebilir katkılar sunmaktır. Bu doğrultuda grup, hem temel bilimlerde derinlikli kuramsal çalışmaları hem de geleceğin kuantum teknolojilerine yön verecek yenilikçi yaklaşımları bir arada ele almaktadır.